SORORIDADE

¡Amigas! Que palabra tan doce. O compromiso

de estarmos sempre unidas pola cadea de ouro

que, sen prometer nada nin facer documento,

xurdiu en nós as dúas sen sabermos ben como.

 

Cantos días e noites, e cantas primaveras,

e canto inverno duro mirado nas ventás

foron tecendo fíos invisibles aos ollos

do amoroso vencello urdido polo azar.

 

Por azar ou designio que nós descoñecemos

pero que pouco importa se a semente medrou

e naceron enrugas canda as outras enrugas

e ocos canda outros ocos nos nosos corazóns.

 

Seguirán moitas cousas chegando ás nosas vidas

que en presenza ou ausencia habemos compartir

e ese amor bennacido de raíces profundas

faranos máis doado o oficio de vivir.

 

 

 

 

A NOITE CEGA. HOMENAXE A JUAN GELMAN

MONSTRUOS ATÁVICOS DA NOITE

OS MONSTRUOS ATÁVICOS DA NOITE

A NOITE CEGA

…una mejilla se desliza por la soledad de mis huesos,

el candor vence al desorden de la noche.

                                                           Juan Gelman

A noite cega, inxenua

regálanos insomnios coa loucura

que chimpa a luz ausente, tan ausente

que as estrelas son rotos dun gran veo impasible,

o que cubriu os medos daquel primeiro humano

que abriu a boca, os ollos e os oídos

baixo do azul dos puntos cardinais

para labrar o mundo en seara virxe.

Polo noso revés, gala de ancestral peixe,

é a atávica noite quen nos volve á memoria

os imnúmeros versos que xa estaban escritos

iñantes que a cantiga dos paxaros

abrollara no aire celebrando o mencer

detrás da noite inxenua, tan inxenua

que vai tecendo o lazo

que nos xonce

e diverxe.

Dentro da noite inxenua

todos morremos mil millóns de veces

e mil millóns de veces regresamos

rescatados do negro,

abandonando a anaina máis feliz,

mantra de grilos,

multiplicados sempre en espiral

desde a sima dun mar que nos desvela

algarabía de aves

e un dosel fronteirizo de colores.

A noite é cega e inxenua

e déitase a durmir no borde dunha aresta

que racha o himen de seda en parto nidio

de existencia plural dispersadora,

que renace nas albas

e nos fai esquecer os sons dun órgano

que en catedral barroca

socaba os parapetos do recordo

co canto aterrador dun Dies irae.

(Versión al castellano)

LA NOCHE CIEGA

La noche ciega, ingenua

regala nuestro insomnio con la locura

que lanza luz ausente, tan ausente

que las estrellas son rotos de un gran velo impasible,

el que cubrió los miedos de aquel primer humano

que abrió la boca, los ojos, los oídos

bajo un azul de puntos cardinales

para labrar el mundo en agro virgen.

Desde nuestro revés, que es ancestral agalla de los peces,

es la atávica noche quien trae a la memoria

los imnúmeros versos que ya estaban escritos

antes de que los cantos de los pájaros

emergieran del aire celebrando el albor

tras de la noche ingenua, tan ingenua

que va tejiendo el lazo

que nos une

y diverge.

En esa noche ingenua

mil millones de veces nos morimos,

mil millones de veces regresamos

rescatados del negro,

dejando atrás la nana máis feliz,

mantra de grillos,

multiplicados siempre en espiral

desde la sima de un mar que nos desvela

la algarabía de aves

y un dosel fronterizo de colores.

La noche es ciega e ingenua

y se acuesta y se duerme al borde de una arista

que rasga el himen de seda en parto nítido

de existencia plural dispersadora,

que renace en las albas

y nos hace olvidar sones de un órgano

que en catedral barroca

socaba parapetos del recuerdo

con el canto aterrador de un Dies irae.

MARMELADA DE LEPISTA NUDA Á MIÑA MANEIRA

Lepista nuda

INGREDIENTES PARA DOUS TARROS MEDIANOS

600g. de lepista

400g. de azúcar

Zume de medio limón e un anaco da paraza sen a parte branca

1 pau de canela.

Se os cogomelos están mollados, colócanse unhas horas antes de os pesar sobre un pano de algón que vaia riba dun periódico. Así perden humidade.

Xa pesados, córtanse en anaquiños e colócanse nunha pota de aceiro co resto dos ingredientes. Déixanse unhas 12 horas a amolecer na neveira para que se desenvolvan os sabores.

Póñense a cocer sobre unha hora e media, dándolles algunha volta.

Quítase a carapela de limón e o pau de canela e pásaselles a batedora, sen deixalos demasiado desfeitos (ao gusto de cadaquén).

Métese a marmelada directamente do lume nos tarros estirilizados, tápanse ben e colócanse no mármore do mesado boca abaixo para que pechen hermeticamente co cambio de temperatura. Tamén se poden cocer ao baño María, que é como se fai habitualmente.

Cando enfrían, gárdanse en lugar fresco e seco.

MARMELADA CASEIRA DE LEPISTA

MERMELADA CASEIRA DE LEPISTA

Esta marmelada ten que casar moi ben con caza e aínda con carne de porco á prancha ou á grella. Teño que o comprobar, pero dáme no nariz que si.

QUE FACER CUNHA CESTA DE LEPISTA NUDA

Chulas doces con lepista nuda

Chulas doces con lepista nuda

Cando se sae aos cogomelos vaise coa ansia de atopalos e a incertidume, non só de se aparecerán, senón de cales van ser. Porque non todos saben igual nin son intercabiables para as receitas, agás os boletus, que serven para todo.

Onte atopei unha cesta de “Lepista nuda” sen que a teña visto antes por territorio arousán máis que de xeito casual. Recollidas, axiña houbo que buscarlles proveito culinario, pois non é cousa de se dedicar só a contemplar a súa beleza azul.

Como tira a doce, un dos usos sería a marmelada. Neste momento xa están a amolecer co azúcar e un anaco de paraza de canela do Brasil para as cociñas mañá.

Pero non quixer pasar o día sen catalas e tirei dunha vella receita de chulas, que a vou complementado con produtos de temporada, maiormente mazás e boletus ou fariña de cogomelo, estas últimas modalidades non doces.

A masa básica destas chulas (para dúas persoas con larganza) leva:

-Un ovo

-Leite

-Unha culleradiña de levedura en póo.

-Unha pizca de sal

-Aceite suave para as fritir

Bátese o ovo, engádese algo de leite, o sal e a levedura. Mestúrase e vaise botando leite e fariña ata ter unha cunca das de almorzar de masa no punto en que se solta doadamente da culler pero non o fai correndo. Déixase repousar, unha hora cando menos.

Para as de hoxe, pasei unha lepista grande picadiña nun pouco aceite pola tixela ata que este quedou de novo ben transparente. E púxeno a enfriar mentres a masa repousaba.

Ao ilas fritar, vólcase a fritura na masa e dáselle unhas voltas ata que o conxunto quede ben mesturado.

Lepista nuda ou pé azul

Lepista nuda ou pé azul

Quéntase o aceite a temperatura alta e bótase a culleradas deixando espazo para que elas mesmas podan voltearse. Vaise graduando a temperatura para que non se queimen nin quedan crúas e, cando teñen cor amarronada, sácanse para un recipiente fondo cuberto con papel de cociña para que chupe o exceso de graxa. Cando se acaban as tandas, tírase finalmente polo papel e bótaselles azúcar normal ou glass por encima.

Confeso que estaban divinas.

E NO RUMOR DAS FONTES

Galicia foi definida como fogar e a nación de Breogán, Jacobusland e o país dos mil ríos, como lle chamou Cunqueiro. O país dos mil ríos débeo ser tamén de millóns de fontes, fontelas e manaciais. A auga está aquí moi presente en todas as súas manifestacións, desde as rías que achegan a grandeza do océano ás neves que se asentan nos montes orientais.

Un dos escritores que viu e cantou á auga con máis sensibilidade e polifonía foi Rosalía de Castro: “Aquí fonte, alí regato,/ a iaugua brila antre as herbas…”. A poeta fai deste elemento a imaxe dos seus estados de ánimo, ora como continuación dos mesmos por semellanza, ora por contraposición á desventura na que se ve mergullado o espírito. “Lévame a aquela fonte cristaíña/ onde xuntos bebemos/ as purísimas auguas que apagaban/ sede de amor e llama de deseios”. Máis alá da inspiración popular dun dos poemas máis coñecidos de Cantares gallegos, “Adiós ríos, adiós fontes,/ adiós regatos pequenos…”, a auga abrolla dos seus poemas como manan as fontes da terra. “¡Que pracidamente brilan/ o río, a fonte i o sol!…”.

A auga expresa xa non as dores puntuais, senón a dor esencial da propia vida: “….onde ó marmular as fontes/ un coidara que se queixan…”. E adianta o país cando saudosamente se presinte estando fóra: “Pechei os ollos e vin…:/ vin fontes, prados e veigas/ tendidos ó pé de min”. No rumor das fontes agáchanse os nosos mitos e lendas: “… e no romor das fontes, espritos cariñosos/ que só ós que aquí naceron lles dan falas de amor”. E as fontes son espazos onde un se enfronta consigo perante os medos da partida á emigración: “Algún cabo da fonte recrinado,/ parés que escoita atento a murmurío/ da augua que cai, e eisala xordamente/ tristísimos sospiros”. E tamén testemuña dos compromisos amorosos incumpridos: “Bebemos xuntos naquela fonte…”.

Fonte de rañó, con lavadoiro

Fonte de Rañó, con lavadoiro

Sendo así, era ben raro que ningunha das nosas augas embotelladas cavilara na posibilidade de utilizar versos de Rosalía de Castro na súa etiquetaxe. Mais chegou o momento de se fixaren nela e é a marca Cabreiroá inicia as homenaxes que recibirá a poeta no seu 175 aniversario, que será o ano que ven cunha botella para coleccionistas coa súa imaxe e uns versos que van tamén na súa cuberta e nun marcapáxinas para animar á lectura. Rosalía ben tiña merecido esta homenaxe da auga. Benvida sexa.