O ENSINO PÚBLICO (e III)

Os cambios sociais, os avances na pedagoxía, as aportacións da psicoloxía, os descubrimentos de Piaget sobre o desenvolvemento cognitivo, por citar algunha causa da necesidade de cambio, impulsaron a Lei Xeral de Educación de 1970. A norma foi un marco de reformas que afectaron profundamente o sistema educativo. Aumentou a educación obrigatoria ata os 14 anos, dividiuna en etapas e ciclos, introduciu a lingua estranxeira a partir do sexto nivel e fixo unha tímida aproximación ás linguas das comunidades históricas, con carácter optativo, altruísta para o profesorado e fóra de horario escolar. A fórmula revisouse xa declaradas oficiais pola Constitución e os Estatutos correspondentes.

A organización escolar sufriu gran transformación en Galicia ao crearse as concentracións escolares para as que se necesitaban transporte e comedor. A educación pasou a ser mixta e abordouse a formación do profesorado para impartir as especialidades que esixía a última etapa da Educación Xeral Básica. Pola importancia que ten o ensino público na etapa obrigatoria, considerarei aquí fundamentalmente aquela E.X.B. que nacía coa ilusión de aplicar o principio pedagóxico que Víctor García Hoz expoñía na súa cátedra da Universidade Complutense: a utopía da educación personalizada. Para adaptarse ás capacidades do educando foi preciso xeralizar dalgún xeito os servizos da educación especial con persoal cualificado. Modificouse tamén a metodoloxía dándolle importancia á participación activa do alumnado na consolidación da súa aprendizaxe. Isto  supuxo a proliferación de libros de texto, incluídos os de traballo e as axiña deostadas fichas. A Constitución  introduce tamén cambios nos contidos e o ensino da relixión convértese en optativo ao lado da formación ética.

As leis de educación que a sucederon desde 1990 aumentan a idade de escolarización obrigatoria gratuíta garantindo a elección de centro a cargo do Estado e a través do chamados centros concertados, que poden incluír un ideario no currículo. Pero será o ensino público, coa Constitución como ideario da cidadanía, quen garante a educación máis plural nun contexto similar á sociedade, quen a atende onde non é negocio e quen acolle ao alumnado que verdadeiramente o necesita. El merece toda a atención do Estado.

PANCARTA NO CEIP PANCARTA NUN CEIP

 

Advertisements

COCIÑA DE PRIMAVERA

Detrás da aparición dos xasmíns, esas flores aromáticas que nos enchen o olfato de primavera, aparecen na terra os froitos máis tentadores para satisfacernos o gusto comunicándonos o seu espertar. Morangos, espárragos, alcachofas, chícharos, fabas rioxanas, patacas novas, ceboliñas, leitugas… E no galiñeiro as pitas deixan tamén os ovos máis sabedores. Así que as cociñas fan unha inflexión primaveral no arcano de sabedoría oculta e nas emocións que agochan os pratos máis sinxelos. Cando alguén se dispón a preparar unha comida, por humildes que sexan os compoñentes e por doado que resulte o trámite, repite unha operación secular que nos une cos antergos nesa cadea de cultura propia que cada pobo soubo elaborar con suor e transmitir para a configuración da memoria colectiva e da súa supervivencia como pobo.

Nas casas boas sempre se encheron as bocas con nobres materias cociñadas por mans pobres. Pero nas da xente do común, a grande maioría, as mulleres aprenderon a adobiar a pobreza de maneira que fose comestible e mesmo moi agradable ao padal. Eu ando a recuperar a cociña pobre nunha chea de pratos que me parecen marabillosos quizabes por os ter unidos á memoria auroral ou por sentir aínda tras deles o alento de miña nai, o da sogra e o de todas as avoas. A cociña doméstica, xa se sabe, só era cousa de mulleres e unha das razóns para que os homes casasen, pois precisaban quen lles fixese o caldo. Eu ben sei que non fago esta recuperación por razóns estrictamente culinarias senón por motivos sentimentais.

Hoxe a actividade culinaria -aborrecida porque precisa un tempo que non hai, esixe certo grao de habilidades e dá moito traballo en si mesma e en recompoñer o desaguisado- está abandonando o ámbito privado para pasar a mans duns profesionais con prepración técnica que non paran de experimentar novidades, engadidos, mesturas, exotismos, texturas e mesmo deconstrucións…

Así e todo, eu sigo agradecendo o labor dos cociñeiros de sempre, eses que, cando teño que comer fóra, me indican cos seus pratos que seguimos na terra e me alegran a boca e mais o corpo coa liña tradicional. Os que me ofrecen o caldo, unhas patacas guisadas ou unha costeleta de solombo con patacas fritas ao lado dunha ensalada con leituga do pais e vinagre de viño picado, como as de sempre.