OUTONOS PERSOAIS

 

Diciamos ata antonte que quen se preparase ben e levase unha vida honrada de traballo na profesión ou oficio tería asegurado que no outono da vida recollería os ben merecidos froitos. Porque o outono das nosas vidas é dalgún xeito coincidente co outono na xeografía europea, espazo económico e cultural que creu ser o embigo do mundo. Tanta importancia se deu que, a pesar de estarmos unidos a Asia por unha fronteira de milleiros de quilómetros, considerouse un continente á parte. Aquí o outono trae os froitos.

Se antonte diciamos iso, onte vimos que xa é difícil prepararse ben e que custa  encontrar emprego, sobre todo ás persoas máis novas e mellor formadas e ás que se achegan o seu outono como paradas de longa duración. Se Marx soubo considerar a explotación dos traballadores, non chegou a albiscar a posibilidade de que non houbera traballo. Pero o feito aí está e o paro é hoxe a gran lacra da nosa sociedade. Haberá moita xente que entrará tarde no mundo laboral, que terá un historial de traballos-lixo e que lle será ben difícil almacenar eses froitos metafóricos do outono, que non son outros que a ansiada xubilación a unha idade razoable con pensión que permita vivir cando os achaques da saúde aumentan e a dependencia doutras persoas xa hai que pagala como servizo ás veces imprescindible

Posto que os cambios sociais a que me refiro van a gran velocidade, de vertixe, hoxe dicimos que a preparación pode ser un obstáculo na busca de emprego. Se antes se falsificaban os currículos para engadir titulacións relacionadas coa formación principal ou a maiores, hoxe son os titulados universitarios, laureados e con mestrados os que suprimen estes datos para non seren chatados dunha lista selección para labores que non esixen esa prepración específica para a que se formaron e que, para os empregadores, engaden un plus de posible conflitividade de esixencias dos seus dereitos, ben diminuídos tras os recortes que cada vez van deixando máis desvalidos aos traballadores e traballadoras.

Os outonos persoais están pasando a ser cada vez máis desesperanzados en relación coa merecida colleita dos seus froitos para a maioría da xente disposta a traballar e máis doados os cornos da abundancia para a minoría de privilexiados que cada día é máis rica porque, coma os cogomelos, medran sobre a materia social descomposta.  

Publicado en El Correo Gallego (08-11-13)

 

Advertisements

A NENA E AS LINGUAS

BECERREÁ ENSUMIDA NA BRÉTEMA. VISTA DESDE O CALAMOUCO

A nena empezou a falar dúas linguas. O galego co papá e o castelán coa mamá. Ela case non se acorda, porque cando naceu o irmán a mamá desenganouse de que non volvería marchar para Donostia e abandonou o castelán para falar na casa. Só o usaba con algunhas clientas. Era moi boa modista e viña de traballar para Balenciaga, pero as clientas señoritas da vila chamábanlles “batitas” aos vestidos para que lles cobrase pouco.

A nena tivo tamén contacto co castelán na igrexa e na escola. Foi pouco tempo á escola, pero alí había que falar castelán igual que cando na praia en Donostia se tiña que meter na auga. Era algo parecido. Ao pasar a porta do patio de recreo onde Paco da Pereira levaba ás veces as vacas a pacer, entrábase noutra lingua como se entraba na auga, pero de boa gana. Na auga non. A única mentira que recorda ter contado foi o día dixo que lle doía moito a barriga para quedaren na casa mentres os parentes que as acollían  ían á praia da Concha. Os parentes falaban euskera entre eles e a nena non os entendía. A mamá si. Con elas falaban castelán.

En castelán tamén lía. Os libros e os contos estaban en castelán, agás o tomo da Gran Enciclopedia de La Juventud, que estaba noutras dúas linguas. A mamá e o papá sabían que se chaman unha francés e outra inglés, pero nin a nena nin seu irmán sabían cal era cal.

O castelán tamén se oía na radio, que estaba na cociña. O papá só escoitaba a Pirenaica pola noite coa nena ao lado. Daquela, a radio facía moito ruído, ao que o papá lle chamaba chicharra. A nena sabía que non se podía dicir fóra da casa, nin sequera á clientela, que escoitaban esa emisora.

-Non é nada malo –dicía o papá-. Pero non se pode saber que a escoitamos.

Había outra lingua na radio que era moi chocante. Falábana na emisora “Radio Clube Portugués”. Case parecía galego, pero doutra maneira. Naquela emisora oíase Ministro da Facenda. ¡Que risa! Un ministro que ía coa facenda… Ha, ha, ha… E tamén dicían óso… Outra risa, porque así é como lles chamaba aos güesos o criado da casa de Ameixide cando ía á carnicería e todos se rían del…

A nena aínda coñeceu outra lingua aos oitos anos. Chamábase catalán. Falábaa unha nena de Barcelona que coñeceu en Rionaval. Mataran a seus pais na guerra e recollérana aqueles parentes cos que a nena estivo quince días. Joana xa non se acordaba deles, pero tiña un retrato metido nun libro e mirábano todas as noites antes de durmir, que era cando lles daba un bico e lles dicía: “Bona nit”.

O PASEO DOS SOÑOS

VALDI EXPLICANDO A SÚA OBRA

No Muíño do Rañego de Vilalba, reconstruído e habilitado como casa de cultura, desenvólvense ao longo do ano varios actos. Un é anual e está pormovido por iniciativa de Asociación Xermolos e Irmandade Manuel María para celebrar a obra de creadores e creadoras que, por nacemento ou vocación, están vencellados á Terra Chá. Nun edificio moi ben recuperado, con amplitude para un salón de actos na segunda planta, organizan  unha táboa redonda con especialistas que achegan semblanzas e valoracións das persoas homenaxeadas e da súa obra. Ao finalizar, os asistentes percorren o Paseo dos Soños á beira do río Madalena, vertebrador dunha das paisaxes máis engaiolantes que pode desenvolverse arredor dun río canso que parece un espello. Ao longo deste paseo fluvial, moi frecuentado, van colocando, hectómetro a hectómetro, unha escultura dedicada a cada unha das persoas celebradas ano a ano.

Paco Martín, Manuel María, Xosé Manuel Carballo, Darío Xoán Cabana, Marica Campo e Margarita Ledo tiñan cadanseu Hectómetro Literario que, ademais de seren obras de arte, son representativos das súas respectivas actividade. O número oito, que tocaba colocar este ano, presenta a novidade de que, por primeira vez, está destinado a homenaxear a dúas persoas, Xesús Rábade Paredes, nacido e criado no concello chairego de Cospeito, e eu propia, nada e criada no concello de Becerreá pero unida á Chaira por moitos lazos de amizade desde os estudos de Maxisterio e fundamentalmente desde o noso casamento hai 38 anos.

Este oitavo Hectómetro Literario foi creado por Valdi, autor de cinco das oito esculturas. Nunha prancha de aceiro corten modelada en forma de libro aberto, recórtanse ambas siluetas xuntas e á cada lado aparecen, en letras ocas, tres versos de cada un dos autores. Como símbolo da escritura que os define e tamén da súa profesión de ensinantes, aparecen arriba xuntas e abaixo separadas senllas plumas con tinteiros de época. A través dos ocos vense o pradiño e o río que aportan a súa cor.

Na mesa redonda, presentada e moderada por Xulio Xiz, falaron da obra e dos autores David Otero, Yago Rodríguez Yáñez e o compañeiro poeta cravofondista Xulio López Valcárcel. Posteriormente houbo un xantar con parentes e amigos dos homenaxeados e das institucións convocantes, que teñen a Afonso Blanco como alma mater.

Publicado en El Correo Gallego (01-11-13)