CUESTIONARIO PROUST

http://cadernodacritica.blogaliza.org/2013/12/05/cuestionario-proust-helena-villar-janeiro/

Advertisements

ENTREVISTA SOBRE “AS HEDRAS DA CLEPSIDRA” (1992)

 

AO SE CUMPRIR 21 ANOS DE  TER GAÑADO CON ESTE POEMARIO O PREMIO “EUSEBIO LORENZO BALEIRÓN”, RECUPERO ESTA ENTREVISTA CONCEDIDA DAQUELA AO ALUMNADO DO INSTITUTO DE PADRÓN.

P.-¿Como caracterizaría a obra gañadora?

 R.-Dos grandes temas nos que se move o canto lírico -no dicir de Carmen Martín Gaite: amor, tempo e olvido- NAS HEDRAS DA CLEPSIDRA trata fundamentalmente o tempo. Eu quixen recuperar os dous primeiros tramos da miña vida, a infancia e a adolescencia de maneira que o libro é un poemario de recuperación emocional. Ata chegar a el, viña expresándome por medio dunha poesía elexíaca fronte a perda das cousas e fronte ó futuro. Agora intentei unha actualización das grandes impresións do pasado para incorporalas definitivamente, nun desexo panteísta, á aspiración da eternidade.

Creo, polo tanto, que se trata dunha obra rupturista. E conseguino -non me foi nada doado- despois de atopar unha nova dimensión da voz lírica, xa non só nos temas senón tamén no ritmo. Un poeta non pode ancorarse na unidirección porque sería como escribir sempre o mesmo libro. O difícil vai ser volver a romper agora cara un traballo novo.

P.-¿Vive a poesía un bo momento da nosa Literatura?

R.-Creo que si. A poesía galega adquiriu unha expresión de gran altura, homologable coa de  calquera outra poesía. Pero isto non só é de hoxe. Gozamos de grandes autores desde a lírica medieval e temos a exemplaridade dos grandes clásicos. Quizabes por iso nos é máis doado acadar cotas máis altas que noutros xéneros que conta con menor tradición entre nós.

P.-¿Que autores e obras actuais salientaría?

R.-Admiro a moitos dos meus contemporáneos e aínda dos máis novos. Pero voume limitar a un autor e a unha obra. Creo que ambos son magníficos. Antón Avilés de Taramancos e o poemario CANTOS CAUCANOS. A expresividade e a forza do seu verso, o poder evocador das palabras, a integración das culturas, a capacidade plástica e sonora, a riqueza vivencial… Creo que é un libro extraordinario.

P.-¿Que valoración fai da obra de Eusebio Lorenzo Baleirón?

R.-Tiven a sorte de coñecer a Eusebio e isto fai que vexa a súa obra máis de cerca e con moita simpatía. Somos, ademais, poetas de parecida sensibilidade. O meu primeiro libro (ALALAS, 1972) era un canto elexíaco. Eu tiña durante a súa xénese unha idade aproximada á do Eusebio de A MORTE PRESENTIDA. Ben sei que en Eusebio o presentimento era real, pero en min non era tampouco unha mera postura estética. Estas vivencias, compartidas dalgún xeito, aproximan afectivamente o

s poetas. Hai na nosa obra moitísimas palabras comúns, moitas intuicións parellas. E mesmo certas recorrencias como o mar, o gallope dos poldros, a trasparencia…

Creo que Eusebio foi un grande poeta, un poeta que colleitou sazonadísimos frutos en moi pouco tempo.

P.-¿Hai algúns versos do escritor que vostede lembre especialmente?

R.-Gústanme moito os poemas do libro que cito. Hai un que eu sitúo por riba dos outros, o que lle adica a Flavia, cando cumpre o primeiro ano:

 

Serás sombra da árbore máis vella

como o fruto da terra,

necesario,

temperán e mol.

Serás o su lentor que espesa o suco

para que abrolle o pan que semeamos.

O mundo teimará en cousas de morte,

en pavillóns de usura abandonado

e eu andarei perdido polos libros

coma aquel poldro cego das montañas,

unha breve lembranza do poema

que se comprace en ti.

Na xenerosa luz deste mencer

que agallopan cabalos de silencio

sinto o ritmo das fontes,

o medrar das cerdeiras

e o peso tenro

dos teus ollos

no gastado metal da miña voz.

SEGURIDADE CIDADÁ

 

Agás para as persoas dotadas de espírito aventureiro ás que nada lles impón, poucas cousas son tan valoradas como a seguridade, entendendo por seguridade un conxunto de condicionantes da vida individual e colectiva que nos fai sentir a salvo, saber con certeza o terreo que pisamos e non temerlle máis que ao inevitable despois de ter aínda remedios ao alcance para prevelo e defenderse del. Sábeno moi ben as compañías aseguradoras que basean na seguridade as súas campañas publicitarias.

Esta necesidade individual por forza ha facerse colectiva por desenvolvermos a vida en relación permanente con outras persoas e institucións. A seguridade cidadá é, polo tanto, un garante da vida civilizada na que un estado democrático lle promete (en teoría) e lle limita (na práctica) á toda a súa cidadanía o cumprimento dos dereitos humanos, sen facer ningún tipo de excepción, como recoñece o artigo 14 da Constitución vixente. Xa se sabe que as Constitucións que fundamentan os estados democráticos son espléndidas na enumeración de dereitos,  que os gobernos teñen a fachenda de se pregoaren os mellores garantes, pero que a realidade non se corresponde co espírito nin coa letra das Cartas Magnas.

Non hai seguridade cidadá  nunha sociedade como está sendo a nosa co traballo negado a case seis millóns de persoas, familias desafiuzadas por non poderen pagar hipotecas que no seu día foron asumidas en razón de teren unha situación laboral que se veu abaixo, recortes en gastos sociais e asistenciais, como educación, sanidade e dependencia, que fan saír á rúa mareas de colores esixindo frear o desmantelamento dos dereitos conquistados dunha maioría mentres algúns se enriquecen.

Por iso sorprende que se estea xestando unha lei que leva ese nome e non vaia destinada a remover toda a inseguridade que se deriva de non saber se hai traballo e pan para mañá,  non poder atender debidamente aos grandes e medianos dependentes, ver a educación pública tambaleándose –sería imposible unir contra a Lei Wert a familias, profesionais, alumnados e partidos políticos se así non fose- e constatar as limitacións impostas á sanidade. Pois non. O que pretende o Goberno é que a xente teña dificultades para expresar a indignación que sente. Que o Consello de Europa teña un ollo posto no desenvolvemento desta norma, é moi de agradecer.   

Publicado en El Correo Gallego (06-12-13)