DESFACENDO PAÍS

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Son varios os axentes que se encargaron de ir desfacendo o noso país con teimosía sorprendente. Se o empeño posto nesa dirección fose na contraria, hoxe teriamos un auténtico paraíso para vivir. Auténtico por ser el e paraíso porque contariamos cun dos lugares máis acolledores de Europa pola fermosura e a gran variedade interna que a natureza e os antergos nos deixaron.

Mirando as pequenas cidades europeas, que conservan as súas características arquitectónicas adaptando as construcións ao equilibro do conxunto, dámonos conta do afán de propietarios, empresarios e autorizadores por desfaceren gran parte das vilas de noso, moi particularmente as máis antigas, modelos de urbanismo controlado feito á medida dos habitantes. O mesmo podería dicirse da conservación dos núcleos rurais de fasquía tan variada como a diversidade das comarcas que conforman Galicia. A arquitectura popular respondía ás necesidades do medio de vida: hórreos coa todos os seus diversos nomes e construcións -individuais ou en campos colectivos-, fontes, lavadoiros, secadoiros, eiras, palleiras, montaxe de viñas e parras do aire… E o mesmo pasa coas construcións que soportan a representación das crenzas: igrexas das diferentes épocas, capelas, cemiterios, cruceiros… O noso románico, e aínda o escaso prerrománico, esmorece entre silvas e ben deitamos de asociacións como “O sorriso de Daniel” que anda a desbrozar con voluntariado a igrexa de San Paio de Abelenda entre outras accións.

Os rumorosos do himno e os carballos dos druídas foron deixándolle o seu lugar ao eucalipto que favorece a condición incendiaria e a especies inzadoras como as acacias. A variedade de froiteiras que conservaban os antigos deixáronse extinguir porque hai produtos no mercado sen vermes e con verniz. Entre estradas, vías, autoestradas, autovías, parques empresariais e outras grandes obras desapareceron milleiros de microtopónimos que daban conta da historia sentimental do territorio. Cada vez que nos deixa unha persoa anciá váisenos un dicionario. Porque a sorte da lingua non foi mellor que a do resto das nosas cousas.

Co engano chamado crise, o mundo rural é un reclamo para resolver a vida. Oxalá que quen se refuxie nese medio o aprece como debe e o libere dun tempo convulso e destrutor que lle endilgou a culpa de todo o atraso.

Publicado en El Correo Gallego (08-08-14)

AGRADECEMENTOS OFRENDADOS A UN SOLPOR

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Ter pasado unha infancia pobre, camiñada en zocos e chea de amor.
Sentirme sempre aquela nena pobre ante a inxustiza social que sofren outros.
Terme liberado dos prexuízos daquela sociedade hostil de posguerra:
-Coas mulleres
-Coa diversidade sexual.
-Cos pobos nómades, máis pobres ca nós.
-Coa lingua que falaron, que falabamos, que falaba.
Terme afastado dun Deus castigador de quen traballaba en domingo e comía carne en coresma.
-Coñecer a terra miña desde o cerne do pobo campesiño, sen eu selo.
-Aproximarme aos libros e ao bo profesorado, aínda que tarde.
-Terme luído na tolerancia, no respecto, no diálogo.
-Facerme responsable dos meus deberes e coñecedora dos meus dereitos.
-Darme capacidade de reinvención, superación e resilencia.
-Mandar tanta xente boa para cabo de min.
-Poñerme algúns inimigos para que probe o amargor que ten a vida.
-Influír en tantas vidas facéndome ver canta era a miña responsabilidade.
-Darme a capacidade de me expresar de varias formas, de crear mundos, de reciclar palabras…

 

HOMENAXE A DON DARÍO RIVAS

20100414 BsAs - Querella franquismo 020

Don Darío Rivas, primeiro querelante na Arxentina contra os crimes do Franquismo, puido ver localizado o corpo de seu pai, Alcalde de Castro de Rei, en agosto de 1936, mentres el estaba na República da Prata. Foi exhumado en Cortapezas (Portomarín) pola Asociación pola Recuperación da Memoria Histórica, no ano 2005. D. Darío abriu portas de esperanza despois de ser procesado o xuíz Garzón e de o Estado español darlle as costas á reparación histórica debida ás vítimas directas dos crimes do franquismo e aos familiares que as buscamos. Grazas a el, a xuíza María Servini de Cubría tomou o asunto no seu xulgado de Buenos Aires e puxo en marcha un proceso apoiado desde España polas plataformas que lles posibilitan a familiares e vítimas que poidan declarar nun organismo público os seus sufrimentos, o que nunca puideran facer.

Don Darío Rivas tivo onte, xoves 31 de xullo, en Lugo, unha homenaxe en dous actos diferenciados. Pola mañá, de forma solemne, recibiu no Pazo de San Marcos a “Placa de Honra de Provincia de Lugo”, concedida pola Deputación. Interviñeron, D. José Ramón Gómez Besteiro, Presidente; Dª Carmen García-Rodeja e D. Baldomero Iglesias, en calidade de mentores; Dª María Jesús Rivas, familiar do homenaxeado; D. Mario Outeiro Iglesias, Deputado de Cultura e D. José Clemente López Orozco, Alcalde de Lugo. Alí soaron nas gaitas a “Marcha do Antigo Reino de Galicia” ao principio, e varias pezas do flolclore galego e arxentino e ao final.

O segundo acto foi unha comida-homenaxe na que acompañaron a D. Darío numerosas personalidades e amigos, sendo a palabra un compoñente esencial da confraternidade. Escritores e escritoras: Claudio R. Fer e Carmen Blanco, Margarita Ledo, Marica Campo e Manuel Rivas. Alcaldes represaliados ou representantes de Concellos con alcaldes desaparecidos: Castro de Rei, A Ponte Nova, Villaodriz, Vilarmeá, Monforte, Ribas de Sil, Becerreá, San Tirso de Abres e Vilafranca. Ana Miñarro, sicanalista, membro do Memorial Democrático de Barcelona que traballa con vítimas da represión. Ana Messutti, abogada da Querela. Lectura de tres cartas de denunciantes e voz de sete denunciantes presentes. Lectura de adhesións e intervencións de Emilio Silva, presidente da ARMH, e Andrés Crespo Viera, fillo do arqueólogo homónimo, voluntario da Memoria Histórica.

Publicado en El Correo Gallego (01-08-14)