RIANXO: GAIOLA DE SOÑOS

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

A revista dixital sobre libros “Biosbardia” fixo, viaxando no tempo, unha entrevista a Manuel María xuntando varias das que concedeu en vida para dar a coñecer o pasado 16, véspera do Día das Letras Galegas, o perfil dun dos escritores máis populares, prolíficos e polifacéticos do século XX, homenaxeado hogano. Á  pregunta “Por que incluíu na súa obra textos específicos para a infancia?”, o autor responde: “Cando era pequeno botaba en falta libros de poemas infantís que falasen daquilo que nos arrodeaba. Moitos poemas escribinos por solicitude das propias crianzas. Tamén para que valesen entre os profesores como escusa para explicarlles aos alumnos a historia de Galicia”. Certamente é un dos nosos grandes que se ocupou en achegar a poesía ás criaturas. E, inda que na súa resposta lle marca á esta poesía unha certa utilidade didáctica –algúns dos seus versos teñen marcado carácter de arenga a favor da lingua, por exemplo-,  a obra dun bo poeta sempre supera o didactismo e é a súa unha creación lírica de gran valor lúdico, emocional e estético para os primeiros anos da vida. Autor dun dos nosos clásicos infantís, “Os soños na gaiola” (1968), foi este, xa que logo, un escritor de moi doada introdución na escola infantil e primaria durante este ano. A riqueza dos seus poemas, moi sustentados na nosa realidade sociocultural, descóbrelles e descríbelles a nenas e nenos aquelas cousas que se perderon cos cambios e as que permanecerán. Tal contido poético fixo posible a creación de valiosos proxectos pedagóxicos globalizados arredor de Manuel María, uns realizados por artistas profesionais que chegaron aos colexios desde fóra e outros de elaboración nos propios centros, dos que hai abondosas mostras circulando polas redes sociais de sorprendente  calidade.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

O día 17 celebrouse en Rianxo o Concerto das Letras Galegas “Os Soños na Gaiola”. Foi a mostra dun traballo colaborativo do CEIP Ana María Diéguez de Asados e a Escola de Música de Rianxo. Baseándose no traballo que sobre o libro editara Suso Vaamonde (1978), o compositor Antón Alcalde fixo arranxos para seren interpretadas as cancións por coro e orquestra Orff mais banda. O profesorado do colexio integrou o alumnado máis noviño para desenvolver, no primeiro plano do gran escenario do Campo de Arriba á sombra dos plataneiros, o movemento corporal que incorporaba pequenos elementos de atrezzo relativos ás letras e coreografía de danza e rolda. Presentou o concerto Belén Xestal e, entre as sete interpretacións do gran grupo musical, seis persoas representativas dos centros e da sociedade rianxeira leron cadanseu poema do mesmo libro. Un numeroso público estivo entregado ao resultado dun traballo de moita dificultade maxistralmente unificado polo dúo de dirección, Irene Amado e Rafael Collazo, con educadoras que manexaban as criaturas do primeiro plano. Rianxo conserva e transmite o idioma e merece todos parabéns 365 días do ano. É unha gaiola de soños para a lingua.

Publicado en El Correo Gallego (21-0516)

 

O DÍA DE EUROPA

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Pasou o Día de Europa, triste e chuviñento como esta primavera. Motivos de alegría colectiva hai poucos e nos camiños de tránsito dos emigrantes, ata a chuvia é símbolo de sufrimento. O día conmemora unha proposta de  Robert Schuman, ministro francés de asuntos exteriores, feita o 9 de maio de 1950, cinco anos despois da rendición do réxime nazi e nunha Europa devastada pola II Guerra Mundial. A proposta de que o carbón e o aceiro de Alemania (daquela República Federal Alemana), Francia e os demais países que se adherisen se sometera á administración conxunta foi o primeiro paso para a creación da Comunidade Europea do Carbón e do Aceiro, orixe da actual Unión Europea. “A paz mundial non pode salvagardarse sen uns esforzos creadores equiparables aos perigos que a ameazan”. “Europa non se fará dunha vez nin nunha obra de conxunto: farase grazas a realizacións concretas, que creen en primeiro lugar unha solidariedade de feito” son dúas das afirmacións de Robert Schuman no manifesto. Era a busca da paz, porque sometía a producción da industria armamentística á autoridad única, polo que, os países que participaran na organización, terían difícil iniciar entre eles unha guerra.

Un dos símbolos oficiais da unión é o Himno Europeo, con orixe na “Oda á alegría” de  Schiller e na música da Novena Sinfonía de Beethoven. Foi adoptado oficialmente en 1985, cando Herbert von Karajan escribiu tres arranxos instrumentais para piano, vento e orquestra sinfónica. Como Europa propiciou tamén un tempo o esperanto como lingua de entendemento común que non lle outorga poder de dominio sobre as outras, fago unha versión literal collendo dese idioma as dúas estrofas que poñen fin á letra do himno: “Baixo o escudo da xustiza/ vivamos en concordia./ Este é o noso xuramento:/ un país e un destino./ Deamos exemplo ao mundo./ Aquí temos a dirección, aquí o camiño:/ unha gran familia de toda a humanidade/ na paz e na alegría”. O poema é hoxe máis que nunca un gran desexo, pois a Comunidade Europea creou unha fenda entre países ricos e pobres, que segue medrando, e outra fenda de fraternidade entre propios e foráneos, que hoxe son fundamentalmente os que buscan refuxio e tropezan coas fronteiras. “Deamos exemplo ao mundo… unha gran familia de toda a humanidade”. Case 70 anos despois, máis de 60 millóns de persoas saen  de Siria, Afganistán, Iraq, Palestina, Eritrea, Nixeria, Somalia… fuxindo da guerra, da fame ou da violencia sexual que provocan os intereses xeoestratéxicos e económicos promotores do espolio de riquezas e da venda de armas. A cidadanía europea non ampara o desprezo aos dereitos humanos desta xente que non é acollida pola Unión Europea como se lle prometeu. O último  golpe a esta grave crise é o vergonzoso acordo con Turquía. A Comisión Española de Axuda ao Refuxiado (CEAR) decidiu denunciar o acordo UE-Turquía ante a Comisión Europea, o Consello de Europa e o Defensor do Pobo Europeo, pola vulneración dos seus dereitos.

Publicado en El Correo Gallego (13-05-16)