RIANXO E BECERREÁ: OS DOUS DANIEL

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

As miñas vilas de acollida e de nación tiveron senllos médicos homónimos traballando contra a gran peste de 1918, chamada “Peste Española”. O rianxeiro, que non se dedicaba á medicina, descolgou a bata branca para atender a súa veciñanza precisada. Quizabes motivado pola dor, datou en 1922 un dos seus maxistrais relatos: “O retrato” (Retrincos: “Por amaina­la conciencia guindei co meu título de médico no fondo dunha gabeta, e busquei outra maneira de me valer. As xentes xa non sabían que eu era dono de tan tremenda licencia oficial; mais unha noite foron requiridos os meus servicios”….

Castelao sobreviviu a unha pandemia tremendamente cruel porque engadía o fenómeno da catalepsia. A xente tiña pánico a morrer e inda máis a ser enterrada viva. A aquel Daniel quedáballe moito tempo por diante para volver ao seu e ser gran artista e guía imprescindible para pensar o país.

Durante a mesma peste, Becerreá tivo outro Daniel médico, chegado de fóra recén casado, que morreu atendendo os moribundos, pois a peste era moi rápida matando. Posiblemente non esperase da vida máis que ser un bo profesional dunha vila afastada. Pero o seu nome quedou para a posteridade na lápida amorosa máis bonita que podía esperar a tumba que o acolleu nun cemiterio estraño.

“DANIEL MÍO, TU ESPOSA VIVE PARA TI”

Descubrina nas relativamente frecuentes visitas ao cemiterio e, tras da impresión desta lectura singular entre todas as outras, conseguín recuperei aquel heroe nos recordos de infancia de meu pai.

OITO DE MARZO, EFEMÉRIDE DE DOR

Pasaba a nena…

Nós, as predicadoras, falabamos

para ela, que pasaba

da man de súa nai…

 

Pasaba a nai…

Nós, as predicadoras, falabamos

para ela, que pasaba

dándolle a man á nena…

 

Falabamos…

Pasaban…

 

Pasaban e pisaban

as palabras caídas na sombra proxectada sobre a historia

por todas as mulleres.

 

Falabamos…

Pasaban…

 

Pasaban e pisaban

a forza de Lisístrata facendo a contraarenga,

o saber sanguentado do cadáver de Hipatia,

as esixencias de Flora Tristán,

as cinsas das obreiras da Triangle Shirtwaist,

a afouteza das rusas revolucionarias

perante as criaturas que morrían de fame.

 

Falabamos…

Pasaban…

 

Pasaban e pisaban

tanta cera,

tanto veo,

tanta opresión,

tanto sangue,

tanta inxustiza,

tanto silencio,

tanta mutilación,

tanto dominio,

tanta mercadoría,

tanto desprezo

tanta submisión

tanto maltrato

tanta ignominia

e tanta indignidade.

 

Falabamos para elas que pasaban

alleas a si mesmas,

pois toda a carne feminina é unha

e un o seu sufrimento.

 

Publicado no número 3 da revista OLGA (Madrid, marzo, 2017)