XOVES SANTO

 

Se os de Lamas eran donos naturais da celebración do Domingo de Ramos, os de Ouselle érano da do Xoves Santo, pois cantaban os Via-Crucis mellor que ninguén e poñían o Monumento máis bonito:

Lágrimas de corazón,

de corazón las lloremos

para que todos gocemos

los frutos de la Pasión…

Non sei como se amañaba a nosa cerdeira para andar sempre na flor cando a xente pasaba cara Ouselle pola tarde facerlle a visita ao Monumento. As súas ponlas parecían cadansúa vela das que se poñían como barandas da escalinata improvisada que conducía ao sagrario desprazado do altar maior.

Floreaban tamén todos os bulbos e raíces primaverais: lirios, narcisos, xacintos. Mais, para percibir esa sinfonía única de arrecendos, había que esperar ao martes de Pascua, día que os de Horta tiñan sinalado para a celebración do San Benito. Alí estaba a Casa dos Señores que tiña o xardín de bulbos máis surtido dos que eu coñecía e podía gozarse del desde a estrada.

Volvendo ao Xoves Santo, a nosa casa parecía un oratorio. Meu pai tiña un repertorio fermosísimo de músicas con letras enigmáticas que non sei de onde o sacara.

Llorad, Cedros del Líbano,

mares, ríos, llorad.

Llorad, rocas del Gólgota

que va Dios a expirar.

Llora, pecador pérfido.

Llora tú sin consuelo

que hiciste al Dios del cielo

la mano levantar.

Una ardorosa lágrima

Vierte mi Salvador.

Tiende su vista lánguida

Buscando al pecador…

Axiña me ensinou a cantar a segunda voz do dúo e entre os dous, dándolle á agulla nos traxes da Pascua, faciamos de cada Xoves Santo un día artístico.

Naqueles olores, reforzados máis entrada a primavera polas glicinias, as lilas e os philadelphus, e naquelas enigmáticas cancións cheas de esdrúxulas noto que estaba o xerme da miña poesía.

A VIRXE DAS CANDEAS

 

A Virxe das Candeas debera ter en Becerreá unha confraría. Os confrades serían os homes casados, poque os que contraían casamento no ano anterior eran, na miña infancia, os obrigados a seren ramistas e organizarlle a festa. Cando se acabou a fonte dos casados, o Concello empezou a nomear a dedo os “ramistas” e supoño que acabou xa a tradición.

Pedían para facela –como farán hoxe- e o primeiro gasto que había que prever era a leña da fogueira, un carro de ponlas de carballo que traían os de Lamas. A fogueira facíase nun solar que quedaba á dereita da Casa de D. César por onde despois se edificou o edificio que albergaba a Caixa Galicia. Encendíase a noite da véspera e alí se xuntaba a paisanía á súa calor. Quizabes por iso, non había en Becerreá o lume de San Xoán, aínda que é o patrón.

O segundo gasto, era a orquestra para o día propio. No ano 1963, anticipándose aos “homes e mulleres do tempo”, apareceu unha nevarada que impediu as comunicación coa vila. O Concello habilitou o seu Salón de Plenos para un baile con acordeón, como seica facía nos anos en que Becerreá tiña clases sociais ben distinguidas. Eu estaba nese baile e nel coñecín un mozo de fóra –non sei que facía en Becerreá- a quen volvín atopar o outro día despois dunha conferencia. Aquel puido ser o principio dunha historia de amor, pero el díxome que xa notara daquela, e na relación amical e epistolar que tivemos unha tempada, que eu aspiraba a chegar onde cheguei. Que eu saiba, non aspiraba a nada. Cousas da vida, dos sentimentos, das circunstancias e dunha noite de neve nas Candeas de hai 51 anos.

O terceiro presuposto co que había que contar –o que fallaba sempre- era mercarlle un manto novo de veludo á Virxe, para o único que daban as beatas algo de calderilla. Como a calderilla non era nada, o manto quedaba sen comprar e os próximos ramistas tiñan que oílas outra vez cando lles petaban á porta.

Recordareina sempre como a festa máis pequena e máis nosa. A xente citábase para comer un lacón, pero tamén tiñan cabida os botelos e os chourizos. Era, xunto co Entroido, a gran celebración dos cimos e as filloas. Cimos é o nome ancarés dos grelos e filloas son as que levan sangue do porco. As outras eran feixós.