DÍA MUNDIAL DA POESÍA 2016. HOMENAXE A MIGUEL HERNÁNDEZ NO 75 CABODANO DA SÚA MORTE NO CÁRCERE COMO PRESO FRANQUISTA

HABITACIÓN DA SÚA CASA DE ORIHUELA

O MILAGRE DA ANAINA

Alondra de mi casa,
ríete mucho.

Miguel Hernández.

 

¿Como cantar desde unha cela impía

cantigas de esperanza, anainas de sosego,

soñar esa xeada que cae limpa nos campos,

entre insomnios e reixas?

 

¿Como evocar lavercas, azahares,

xasmíns ou risas no silencio escuro

coutado por angustias e dolores,

paredado con medos?

 

¿Como non escachar tan pronto a pluma

ousa citar o lume desde o frío,

os bicos desde a ausencia

e o xílgaro máis libre desde a gaiola inmunda?

 

¿Cómo pedir amnesia para os males

cando o cofeo da perversidade

e a pezoña inxectada nos derrota?

 

Pero a anaina, poeta, ti si sabes

que é milagre profano,

que sae do profundo –risa pluma por pluma

e se grava na lúa

para canda ela gatuñar montañas,

e chegar ao barrelo no que dormen

os meniños de carne aleteante,

primeiro o teu Manuel e sempre outros.

 

Eu tamén sei que a anaina da cebola

deixou plumas branquísimas no aire

para apearse del aquela noite

na que eu cumpría dezaoito meses

e ti marchabas cara á eternidade.

 

E pegóuseme ao sangue noviño coma o orballo

e nel prosegue señardosa, quente,

libre como un barbeito de papoulas.

FIGUEIRA QUE SOBREVIVIU A MIGUEL

Abuín, xaneiro de 2010

MEMORIAL DAS VÍTIMAS

1406721065_007140_1406721289_noticia_normal

I

ÓSOS

Levouno a catropea a man armada
arrincándoo da casa como a esa viga mestra
que terma do edificio.

Tiroteado,
intentou despedirse con escrita de sangue
na pel dunha nogueira á que abrazou
para non morrer só.

Tirárono na zanxa e foi espíndose
ata chegar a unha aramiada de ósos
mondos igual que pedras.
A caixa daquel peito
perdeu un día o derradeiro aire
que se elevou da gabia
como elexía que esparexe o vento.

Florearan á beira da cuneta as margaridas brancas
que medraran en terra de cadáver
mais ninguén sospeitou cal era o esterco.
E, en canto a terra asimilou os ósos,
callou definitivamente xa no olvido.

Inda aos seus asasinos
os honraban coroas de loureiro.

 

II

BOTAS

Despois de tres disparos que as fixeron tremer,
as botas souberon que perderan,
a calor que dá o trote aos pés dun perseguido.

Xa pechadas nun foxo,
souberon que perderan, aos pouquiños,
as células da pel que custodiaban,
da carne
e dos tendóns.

Na súa fixación á terra dura por tempo sen medida
esqueceron os ósos que gardaban,
-astrágalos, falanxes-
suxeitos aos artellos.
E soubéronse
elas mesmas perdidas na humidade barrosa.

Xa non tiñan lembranza
cando as recuperaron coa osamenta
e se moveron en segunda vez.

Así desmemoriadas
son Historia.

III

LUGARES

“Terribilis est locus iste…”

No castelo batido por un mar que acompasaba o ritmo
aos vergallos que atizaban dentro,
soaron berros longos que souberon
recoller as buguinas e as entraña das pedras.

¡Canta dor cobre o olvido
mentres os mortos cruzan o luar
brillando como nácar a sol pleno!

Se oiramos as voces que esterrexen,
se a memoria abrise o labirinto
que nos conduce a tanto masacrado,
leriamos as listas deses homes como versos dun salmo
e unha figueira vella
que aturou extramuros todos os vendavais
volvería dar sombra
e figos doces.

SANYO DIGITAL CAMERA

Publicados na revista de poesía DORNA, nº 38, 2015

 

ÁS MARÍAS DE COMPOSTELA, DÚAS MULLERES QUE SUFRIRON VIOLENCIA E HAI QUE REIVINDICAR

1220926794816_f

AS MARÍAS EN PUNTO

Para que delataran os irmáns perseguidos
espíanas na rúa.

Daquela viña a lúa
chamando pola brétema
para que a carne núa
fose estatua mollada.

Non houbo tregua
nesas noites de infamia
e aquela pel pedía ser tapada
para borrar tan prolongada aldraxe.

E a roupa rechamante
cubriu esas estatuas laceradas
das Marías en Punto
cando ían ao paseo.

Cada cor, cada onda, cada floco
das coloridas roupas como bálsamo
curaban esas dores sepultadas
debaixo das súas toscas maquillaxes.

Aos dous xardíns amenos de loucura
foron paxaros nosos a abeirarse
soltando naquel voo as alas presas
polo invicto adival do ditador.

1208427509_850215_0000000000_sumario_normal

25 de novembro, Día Internacional contra a Violencia de Xénero

 

NO DÍA MUNDIAL DA POESÍA. Canción de rolda

 

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
As nenas xogan á rolda
reproducindo o fío de zurcir
memorias desmembradas.

Por entre aquela rolda pasa un rei,
unha raíña,
un conde,
unha condesa,
le bon roi Dagobert,
la fille du roi…

E despois vén Mambrú
e o pranto por Mambrú
que nelas é ledicia ben sonora.

Inda non preguntaron
por que morreu Mambrú
e non virá na Pascua
nin tampouco en Nadal…

Pero si preguntaron pola súa merenda
e non houbo resposta,
que o silencio é a tapa do infortunio.

E segue a danza porque volve o rei
e a raíña,
o conde,
e a condesa,
le bon roi Dagobert
la fille du roi
et trois jeunes tambours
s’en revenaient de guerre.
Et ri et ran, rapataplan…

A danza espanta a fame
e axiña van por campos azulados
lavender’s blue, dilly dilly, lavender’s green,
when you are King, dilly dilly, I shall be Queen.

E chegan onda a dona da pamela
London Bridge is falling down,
falling down, falling down,
London Bridge is falling down,
my fair Lady.

E volven a Mambrú,
á ausencia de Mambrú
que non sentiu a fame
mentres xogaba á rolda.

 

De “Pedras para once cadros”.

CON TINTA LILA

IMG_4859
Pasaba a nena…
Nós, as predicadoras, falabamos
para ela, que pasaba
da man de súa nai…

Pasaba a nai…
Nós, as predicadoras, falabamos
para ela, que pasaba
dándolle a man á nena…

Falabamos…
Pasaban…

Pasaban e pisaban
as palabras que caían como follas
na sombra proxectada sobre a historia por todas as mulleres.

Falabamos…
Pasaban…

Pasaban e pisaban
a forza de Lisístrata na contraarenga,
o saber sanguiñento no cadáver de Hipatia,
as esixencias duras de Flora Tristán,
as cinsas das obreiras da Triangle Shirtwaist,
a afouteza das rusas que comezaron a revolución,
ao ver que as criaturas lles morrían coa fame.

Falabamos…
Pasaban…

Pasaban e pisaban
tanta cera,
tanto veo,
tanta opresión,
tanto sangue,
tanta inxustiza,
tanto silencio,
tanta mutilación,
tanto dominio,
tanta mercadoría,
tanto desprezo
tanta sumisión
tanto maltrato
tanta ignominia…

Falabamos para elas que pasaban
alleas a si mesmas
pois toda a carne feminina é unha
e un o seu sufrimento.
Lugo, 8 de marzo de 2014

MARCHAR

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Marchar é arrincarse da terra coma unha árbore
e transplantarse noutra.
Deixar o souto, a fraga, a carballeira,
a horta, o prado, o monte…
e buscar acomodo noutro sitio
lonxe e descoñecido as máis das veces.

É cambiar de paxaros e de ventos,
de chuvias de nevadas e de brétemas
polo que queira vir apousar nela.
Levar as landras, as mazás, as noces…
a caer noutro chan onde as recolla
que non nos viu nacer nin ir arriba.

Marchar é arrincarse,
pero sempre vai terra nas raíces
para que o corazón siga latendo
e a memoria se abrigue nas querencias
que quedaron atrás
mentres vai arraigando en terra allea,
mentres a terra allea se fai nosa.

 

(PARA o libro que prepara un amigo historiador con imaxes dos nosos emigrantes)