PREMIO “LIEBSTER BLOG”

Este blog foi premiado por http://carlosduranblog.wordpress.com

Recibo a agradable nova de que este blogue foi distinguido cun premio Liebster Blog -galardón honorario que outorgan os blogruers ás pequenas bitácoras- polo amigo e seguidor Carlos Durán.

Carlos Durán é un dos primeiriños lectores deste blogue e, en xusta reciprocidade, eu son unha seguidora do seu desde os meus inicios xa que me interesa moito o seu seguimento da actualidade.

Cando aceptei o premio fíxeno baixo o compromiso de contactar con cinco blogguers pedíndolles o compromiso de cumpriren elas tamén as seguintes normas:

  1. Copiar e colar o premio no seu blog ligándoo ao blogger que as premiou
  2. Premiar elas a cinco blogs deixándolles un comentario nas súas entradas para notificarlles que gañaron.
  3. Confiar nelas para que sigan a cadea

Estes son os meus cinco premios:

http://marmaquinandonotempo.blogspot.com.es. Lévao diariamente a profesora Mar Corbelle e é unha interesantísima ferramenta de difusión cultural con aplicación inmediata no mundo do ensino como extraordinario material de apoio.

http://listasdetareas.wordpress.com de Anabel Bugarín, un espazo de creatividade literaria cheo de frescura con imaxes moi selectas e outros aportes.

 www.laciudaddelafuria.com no que Adriana Fernández Lagoa publica unha magnífica escrita na que se mesturan as dúas culturas da súa vida: a que adquiriu en Buenos Aires e que herdou, e agora retoma aquí, dos antergos.

http://soledadfelloza.com/la-caja. La Caja de los Hilos, de Soledad Felloza, artista multidisciplinar e engaioladora coa imaxe, a palabra escrita e a palabra oral. O blogue fai tamén un estupendo seguimento da actualidade cultural.

http://mariadario.wordpress.com/ da profesora Maria Lúcia Dário, que desenvolve o pensamento filosófico que imparte en São Paulo. Está moi relacionada coa Universidade de Santiago de Compostela onde cursou estudos de doutoramento.

Quero agradecer este xesto a Carlos Durán e animo a quen siga estas publicacións que visite os blogs aos que eu lles concedo tal distinción.

Advertisements

A GALICIA QUE SOÑO

 A Galicia que soño non é unha utopía, só é un país que se rexenera da súa postración e busca un lugar digno entre os pobos do mundo.

Que lles fala ás nenas e aos nenos como facían os devanceiros e procura que ninguén teña complexo ao se expresar na lingua que nos define como pobo.

Que se quere e se valora, que estima o que lle é propio, que recupera a paisaxe, que avoga por un desenvolvemento sostenible, que terma dos fillos e é xeneroso cos que o procuren para vivir.

Que camiña sen se perder, que recupera aldeas e lugares, que non deixa morrer os oficios ancestrais, que procura humanizar as vilas e as cidades.

Quintá de Cancelada

Quintá de Cancelada

Un país de nenos e de vellos, de mulleres e homes integrados nunha sociedade cada vez máis xusta e madura para decidir libremente o que lle cómpre.

LEDE A ROSALÍA

Lede a Rosalía, que non escribe “das pombas e as frores”, como di no primeiro poema de Follas novas. Os libros rosalianos teñen enorme interese ademais de poesía. Desde o seu coñecemento do medio físico e cultural de Galicia, que se concreta nun riquísimo vocabulario, as referencias xeográficas, a descrición dos nosos costumes, ata os valores humanos que se desprenden dos seus poemas máis solidarios, sobre todo coas mulleres que son naquela época as grandes marxinadas da historia e cos pobres de todos os tempos que sofren toda clase de inxustizas de man dos poderosos.

A palabra de Rosalía fomenta igualdade de xénero e a súa pluma comprometida proponnos non poucas reflexións arredor da emigración e o triste desarraigo que padecen  “os que noutras terras/ tén que buscar pan”.

Rosalía é unha poeta intemporal que non pasa de moda. Por desgraza da humanidade, os seus poemas máis cívicos son homologables aínda coas circunstancias polas que pasa o mundo máis empobrecido que cada vez abre fendas máis profundas entre os ricos e os pobres. E as análises e intuicións que fai nos seus versos relativos á condición humana, á dor, á finitude, ás ansias de inmortalidade, á soedade radical que padece o noso espírito é unha canteira de versos aplicables ás mulleres e homes de todos os tempos, de todas as xeografías e de todas as culturas.

Lede a Rosalía. Ensinaravos a apreciar o voso, a valorar o idioma milenario que herdamos dos antergos, a coñecer mellor a riqueza cultural do voso espazo, a ser solidarios cos que sofren, a mostrarvos sensibles perante as inxustizas, a valorar as capacidades creativas e intelectuais das mulleres, a profundizar nos vosos pensamentos e a expresar ese resultado para vos coñecer mellor e para mellor os transmitirdes.

Non vos defraudará tampouco o seu sentido do humor. Ao lado dos poemas que mellor retratan o pesimismo humano, Rosalía utiliza o xenio do humor de noso que é cerne do noso espírito. Ela desmostraravos en que consiste a máis fina das ironías, aquela que invirte os papeis, a que di o contrario do que parece dicir. Por iso sei que moitos dos seus poemas vos arrancarán un sorriso e outros unha gargallada.

Non fagades caso da lenda de Rosalía santa. Nin tampouco da Rosalía choroa. Ela non fai máis que cantar a realidade que viviu e viu ao seu redor. Ela explica así o fenómeno do pesimismo que por veces a invade e nos invade: “Triste é o cantar que cantamos/ mais que facer se outro mellor non hai”.

Rosalía por Luz Darriba

Rosalía por Luz Darriba

ESCOLA E RURAL

Porta de entrada, en idéntico estado que hai cincuenta anos.

Porta de entrada, en idéntico estado que hai cincuenta anos.

Fragmento da conferencia pronunciada en Quintá de Cancelada, 50 anos despois, invitada pola asociación CASTAÑO Y NOGAL, o día 29 de outubro de 2011

 (…)

Se miro hoxe aquela escola sinto calafríos: un local alugado, paupérrimo, frío, con ratos que bulían tras do encerado e buratos no piso que impedían usar braseiro polo perigo de que as brasas caesen na corte das vacas, que nos proporcionaban a única calor da que dispoñiamos. No indigno habitáculo que hoxe sería impensable como lugar de traballo de ninguén, o alumando e mais eu exprimiamos a fondo a xuventude e a ilusión. Criamos na educación como motor de cambio. E teremos que volver crer nela se queremos remontar as dificultades que se lle presentan a nós e ao mundo.

Mais o sistema educativo da época era tamén desastroso. Porque eu tiña que vos ter escolarizado na lingua que falabamos vós e mais eu e na que eramos analfabetos a profesora e o alumnado. O meu primeiro libro, que empecei a escribir aquí, estaba escrito nunha lingua na que eu non expresaba os sentimentos normais, nin soñaba, nin quería aos meus. A conquista da miña lingua para escribila foi o primeiro cambio que eu dei para ser a persoa que hoxe que son: que quere o país dos antepasados tal como é e non convertido no que tampouco nunca chegará a ser. Se Galicia desaparece como pobo –e quen mellor a sustenta como tal son a lingua e a paisaxe-, non será tampouco Castela. Se Cancelada desaparece como paisaxe e como realidade cultural, ao mundo enteiro falataralle unha parte importante de si mesmo.

Mais para dar este paso foi necesario aprofundar na educación. Non se deixa de ser pobre por falar outra lingua nin por abandonar o rural. No momento de maior pulo do inglés, os pobres e os marxinados de alí falan a lingua que aquí parece ser a solución para todos os problemas e para eles non o é. O triunfo non está na lingua que se fale. E divos isto quen se pode expresarse en catro, que non se trata de non saber idiomas senón en se asentar no propio como nos asentamos nunha terra sen desprezar outras nin deixar de viaxar cando temos ocasión.

Mentres Galicia estaba preocupada en ensinar aos fillos outro idioma para que prosperasen fóra como se estivesen condenados a marchar, deixou perder as mellores oportunidades de que vivisen no territorio propio con dignidade aproveitando as  posibilidades deste rincón do mundo no que a xente maioritariamente se resigna a aceptar o que lle boten. Castelao dicía que os galegos non protestan, emigran.  (…)

Mentres o sistema educativo se preocupou a partir dos anos setenta do pasado século de concentrar o alumnado de Galicia nas vilas, apartándoo da súa contorna, facéndolle percorrer quilómetros diariamente en coche cos seus perigos, desafacéndoo de comer os seus produtos e preparándoo para pensar que as vilas e as cidades eran a mellor solución das súas vidas, os gobernos non se preocuparon con tanta axilidade de desenvolver o mundo rural para que a xente puidese vivir nel da mellor maneira que  o clima, a terra e a orografía llo permiten. 

(…)

OFRENDA A ROSALÍA DE CASTRO O DOMINGO DAS MOZAS

Coa venia de Dona Rosalía Castro de Murguía, quixera empezar, Sr. Alcalde e membros da Corporación Municipal, miñas donas e meus señores, facendo un agradecemento ao Concello de Lugo por me dar a oportunidade de estar hoxe aquí, facendo esta ofrenda de admiración e agradecemento á gran poeta que tivo vínculos estreitos coa cidade de Lugo, neste día grande das Festas do San Froilán e na efeméride dunha data muy importante da súa vida. Hoxe cúmprense 152 anos do casamento de Rosalía de Castro con Manuel Murguía, conxunción da que habían nacer grandes froitos culturais para Galicia.

Andamos a celebrar o 125 aniversario do pasamento da poeta, pero non debemos facer a ofrenda a unha Rosalía morta, senón á Rosalía viva que nos arrastra prolongada nas súas obras. Precisamos o seu maxisterio. Necesitamos frecuentala para que nos alente nos desacougos vitais propios e nas angueiras colectivas da nosa sociedade, porque as causas que ela defendeu precisan aínda do noso compromiso. Este monumento que lle foi dedicado nun dos parques máis bonitos de Galicia, que leva o seu nome, pode e debe ser un dos lugares simbólicos onde atopala e moito mellor se a buscamos despois de tela lido; que nos libros é onde mellor se escontran os poetas.

Sendo Rosalía unha gran escritora universal, somos nós, galegas e galegos, quen máis necesitamos lela para que non nola interpreten, para que non nola pinten morriñenta, triste, solitaria, chorosa e mesmo santiña. Somos nós, galegas e galegos, quen debemos atopar a súa grandeza, a súa forza, a solidariedade e a mensaxe intemporal dos seus escritos.

En primeiro lugar, Rosalía é unha mestra da lingua, unha lingua que nos une e nos identifica como pobo. Sen aquel Cantares gallegos de 1863 o idioma propio de Galicia sería hoxe unha lingua ágrafa e residual ou, se cadra, inexistente. Grazas a ela, o galego alcanzou cotas de creación que admiraron grandes poetas doutras literaturas: Juan Ramón Jiménez, un namorado de Follas novas, do que tomou moitas notas e traduciu ao castelán o poema que coñecemos por Negra sombra, ou Federico García Lorca, que aprendeu a escribir galego na súa lectura e nos deixou unha xoia literaria nos Seis poemas galegos (1935)

Pero tamén é mestra na riqueza de contidos da súa obra. Rosalía non escribe “das pombas e as frores”, como di no primeiro poema de Follas novas. Os libros rosalianos teñen a capacidade de nos mostrar a Galicia do seu tempo, a través do coñecemento que ela tiña do noso medio físico e cultural que se concreta nun riquísimo vocabulario, en referencias xeográficas, e na descrición dos nosos costumes e do noso folclore. E da Galicia que pode ser coa defensa dos valores humanos que conteñen os seus poemas máis solidarios, sobre todo coas mulleres, que seguen a ser aínda as marxinadas da historia, da sociedade e da propia familia, como demostra a inexplicable persistencia da violencia de xénero, e cos pobres de todos os tempos e de todos os lugares que sofren toda clase de inxustizas de man dos poderosos, dos raposos da sangue maldito e dos fariseos e grandes da terra. Rosalía é tamén precursora dun dos movementos chamados a ser decisivos no cambio da sociedade deste novo século: o ecoloxismo e o respecto polo medio ambiente.

A palabra de Rosalía orienta a evolución cara a igualdade e a fraternidade. A súa pluma comprometida lévanos a non poucas reflexións arredor do fenómeno da emigración, daquela moi noso, que volve ameazarnos e que alcanza hoxe ás grandes migracións do planeta, pois cada vez e máis grande o número “dos que noutras terras/ tén que buscar pan”, padecendo nos países de acollida, se fosen acollidos e non deportados, grandes desarraigos e insuperables dramas familiares.

Rosalía foi unha poeta moi moderna é hoxe é unha poeta intemporal. Por desgraza para a humanidade, os seus poemas máis cívicos son referencias aínda ás circunstancias polas que pasa o mundo máis empobrecido, que é maioritario no planeta. E as análises e intuicións que fai nos seus versos relativos á condición humana, á dor, á morte, ás ansias de inmortalidade, á soedade radical que padece o noso espírito é unha canteira de versos nos que se ven reflectidos homes e mulleres de todos o tempos, de todas as xeografías e de todas as culturas.

Quixera deixar aos seus pés unha petición como recordo desta mañá de San Froilán na que se me enconmendou esta ofrenda: a recomendación de ler, ou de reler, a Rosalía. Ela ensina a apreciar o noso, a valorar o idioma milenario que herdamos dos antergos, a coñecer mellor a riqueza cultural dos nosos espazos e a sermos respectuosos con eles, a ser solidarios cos que sofren, a sermos sensibles perante as inxustizas, a valorar as capacidades creativas e intelectuais das mulleres, a profundizar nos propios pensamentos e mesmo a expresarmos ese resultado riba dun papel para nos coñecermos mellor. Rosalía non vos defraudará. Ao lado dos poemas que mellor retratan o pesimismo humano, Rosalía escribe outros con ese sentido do humor que é cerne do noso espírito. Ela desmostraravos en que consiste a máis fina das ironías e mesmo o máis espido sarcasmo. Por iso sei que moitos dos seus poemas conmoverán o voso espírito coa súa melancolía, pero outros arrancaranvos un sorriso ou unha aberta gargallada. Non fagades caso da lenda da Rosalía choroa e triste. Ela non fai máis que cantar unha dura realidade facendo dela unha verdadeira acta poética: “triste é o cantar que cantamos/ mais que facer se outro mellor non hai”.

 SAN FROILÁN 2010

MANDA MORAL

Cortiza 1

Outrosí, fágovos a manda moral de conservar e transmitir o patrimonio cultural que recibistes de min e dos antergos. Xa que logo, manifesto a vontade de vos facer a encarga de defender e transmitir a lingua que de min mamastes e escoitastes con agarimo, chamándolles ás cousas polos que o pobo quixo que fosen os seus nomes, e revitalizando o uso das palabras que crearon os devanceiros para chamarlles ás persoas, ás terras e ós lugares; de coidar e reproducir as froiteiras, que foron enxertadas polos avós, e as plantas do xardín que tamén eu herdei de miña nai e tanto quixen; de celebrar as festas familiares e patronais, acudindo a aqueles fogares da parentela que vos conviden; e de ser solidarios e tolerantes coa veciñanza, e hospitalarios cos forasteiros, recordando que tamén tedes parte do voso sangue soterrado en terra allea.