UN OVO DE MERLO

 

 

Hoxe apareceu un oviño de merlo pousado no meu muro. Tirárono desde unha camelia ben acopada na que a parella de “lustrosos larpeiros” construíu niño utilizando a última tecnoloxía: os plásticos. Os paxaros aprenden a sustituír os materiais tradicionais, que lles andan escasos, polos refugallos alternativos proporcionados polos humanos. Como non rompeu o ovo contra a pedra é un enigma. Como o lanzou e por que a merla choca pode explicarse xa que estaba tintado de escuro no estremo máis redondo denotando unha anomalía. Foi unha selección natural, unha especie de aborto para favorecer os que quedaban sans. A vida é así de dura e o frustado paxariño non terá sequera ocasión de o comprobar.

Aprenden os paxaros da necesidade e tamén aprende a nosa infancia cousas que lle pasaban desapercibidas ata hai pouco. O ambiente está entrefebrado de palabras noxentas –desafiuzamento, paro, despidos, recortes, políticos corruptos, preferentes, evasión de capitais, fugas de cerebros…- que se foron cargando de propensión á rebeldía compartida. Xa non sorprende escoitar nun programa de televisión a un grupo de infantes de ambos xéneros, de arredor dos dez anos, respondendo ás preguntas que lles fan sobre a actualidade que non teñen nada que ver con intereses que se lle suponían á nosa infancia satisfeita de case todo. En circunstancias normais, non saberían nin de que se lles fala, pero agora si. Responden con madurez e reflexión case revellas. Acabouse o recitado da alineación dos equipos de fútbol, os cromos e as ansias de pisar platós ou  pasarelas. A vida vai en serio e converteuse noutra cousa tamén para eles. É difícil andar entre a lama sen aparecer zarrapicado.

Escoitan as conversas familiares. E moitas destas conversas saen da boca dos avós e avoas que estaban aí para completar horarios de recollida, contarlles contos e consentirlles os caprichos, que para iso eran avós e non pais. Pero non. A realidade crúa fixo a súa entrada brutal nestas cabezas. Non sei por canto tempo estarán interesados en saber o que fan ou non fan os políticos, nos recortes en educación e en sanidade, en que Bárcenas sacou moitos cartos para unha conta escondida en Suíza. Pero hoxe a profesión máis deostada para eles é a política e ata lle buscan traballo ao rei: que goberne. A realidade tamén os tirou do seu niño contra a pedra.

 

 

LETRAS ANTES DAS LETRAS

 

 

Sendo convidada pola Federación de Entidades Galegas en Cataluña a pronunciar unha conferencia sobre os 150 anos de Cantares gallegos estiven no Centro Galego de Barcelona participando tamén das súas actividades arredor do 17 de maio. O seu presidente, Manoel Carrete Rivera, historiador e investigador incansable nos documentos da galeguidade con ese brío que dá a xuventude e a crenza no país, ensinoume o libriño-xoia Fiesta gallega de las letras, organizada por el Centro Gallego de Barcelona, y celebrada en el teatro Poliorama de dicha condal ciudad el día 18 de junio de 1950.

Hai que volver a esa época para valorar o que este evento significaba, comprender o uso do castelán e aínda algunhas concesións do mantenedor, o poeta e maxistrado Manuel Casado Nieto -que case ao remate do seu discurso fai unha longa e moi aplaudida referencia a Rosalía de Castro-, á idea imperante de España, pois todo debía pasar censura. A festa nacía dun certame literario que convocara o Centro Galego, presidido por Francisco Eyré Fernández. Na modalidade A (poesía en galego) gañou M. Cuña Novás co poema “Noite maior”. Mais, dada a calidade dos traballos presentados, créase un premio de 500 pesetas para o poema “Rondeau en louvor dunha dona catalana que morreu peleriña en Compostela aonde fora por unha pena de amor”, que resultou ser de Álvaro Cunqueiro, e dous de 250 cada un para os poemas “Froles do mar de Vigo”, de José Díaz Jácome, e “Roseira do teu mencer”, de José M. Álvarez Blázquez. E aínda houbo mención honorífica para “A barca da saudade”, de Fermín Bouza Brey.

Na modalidade B (prosa sobre a influencia da poesía trovadoresca provenzal en Cataluña e Galicia) o gañador foi un catalán, pero pola súa calidade, acordouse crear un accesit de 500 pesetas para o traballo presentado co lema “Languedoc”, de Francisco Fernández del Riego. Lamenta o xurado non poder, por circunstancias económicas, premiar outros traballos de ambos grupos pola súa valía. As outras dúas modalidades, C e D, declaráronse desertas.

“Medra xa a hedra polos dous lirios de leite das túas pernas

aínda que o derradeiro paso da danza medra na frauta do xograr.

Escoitas a don Tristán que morre salaiando: On és l’anell de la promesa?”.

Xa estaba aquí o mellor Álvaro Cunqueiro. Xa había no Centro Galego de Barcelona Letras antes das Letras.